Czym jest czad (tlenek węgla), jak powstaje? Czujnik czadu

Czujnik czaduTlenek węgla jest nazywany cichym zabójcą, ponieważ nie ma żadnego zapachu i nie jesteśmy w stanie wyczuć, że się ulatnia. Największe zagrożenie zatruciem występuje w okresie grzewczym, czyli od jesieni do wiosny, kiedy to intensywnie korzystamy z kotłów w celu ogrzania domu. Szczególną ostrożność trzeba jednak zachować przez cały rok i to nie tylko w domach, ale również w mieszkaniach w blokach i kamienicach, ponieważ zabójczy tlenek węgla może wydostawać się również z kominków czy łazienkowych podgrzewaczy wody.

Niestety,  ulatniający się z nieprawidłowo funkcjonujących urządzeń grzewczych tlenek węgla potrafi zabić bardzo szybko. Nawet przy jego bardzo niewielkim stężeniu w pomieszczeniu do śmiertelnego zatrucia dochodzi najpóźniej po 30 minutach. Dlatego, tak ważne jest zamontowanie w mieszkaniu czujników czadu, które natychmiast wykryją uwalnianie się gazu i zaalarmują nas, zanim zdąży on nam zaszkodzić. Takie czujniki to niedrogie i bardzo łatwe w montażu urządzenia, które mogą uratować życie, dlatego absolutnie nie powinniśmy oszczędzać na ich zakupie.

Co to jest czad i jak powstaje?

Tlenek węgla powstaje na skutek nieprawidłowego działania różnego rodzaju urządzeń grzewczych, a także niesprawnych systemów wentylacyjnych zarówno w domach, jak i w budynkach wielorodzinnych. Tlenek węgla może powstać w urządzeniach zasilanych naftą, gazem ziemnym bądź paliwem stałym na przykład drewnem, bądź węglem jak:

  • kominek,
  • podgrzewacz wody (bojler),
  • kocioł,
  • piecyk.

Dochodzi do tego, gdy do paleniska urządzenia dopływa zbyt mała ilość bogatego w tlen powietrza, w wyniku czego w procesie spalania zamiast dwutlenku węgla CO₂ powstaje tlenek węgla CO. Jest on powszechnie znany pod nazwą czad. Nie jesteśmy w stanie go wyczuć ani zobaczyć, ponieważ jest to całkowicie bezwonny, bezbarwny i niegryzący w oczy gaz, który w dodatku bardzo łatwo miesza się z powietrzem, dlatego właśnie jest tak bardzo niebezpieczny.

Do groźnej sytuacji dochodzi, kiedy urządzenie grzewcze nie działa prawidłowo, a w pomieszczeniu, w którym się znajduje, nie jest zapewniona prawidłowa wentylacja.

Przyczyny zatrucia czadem

Przyczyną zatruć jest nieprawidłowe działanie systemów grzewczych w naszych domach. Ulatniający się z urządzeń tlenek węgla jest przez nas wdychany i w krótkim czasie powoduje poważne następstwa. Aby w pełni zrozumieć mechanizm działania tego zabójczego gazu, musimy przyjrzeć się nieco bliżej procesowi wymiany gazowej zachodzącemu w naszym organizmie.

Kiedy wdychamy powietrze, do naszych płuc dostaje się tlen, który w kapilarach płucnych łączy się z hemoglobiną. Hemoglobina to barwnik występujących w czerwonych ciałkach krwi (erytrocytach), który jest odpowiedzialny za transport tlenu i dwutlenku węgla w organizmie. Kiedy hemoglobina łączy się z tlenem, powstaje oksyhemoglobina, która niesie życiodajny tlen do wszystkich narządów naszego ciała. Po jego uwolnieniu w miejscu docelowym hemoglobina łączy się z dwutlenkiem węgla, który następnie transportuje do płuc, skąd jest on wydychany.

Kiedy w powietrzu znajduje się czad, proces ten ulega poważnemu zaburzeniu. Dzieje się tak dlatego, że tlenek węgla, który trafia do płuc ze wdychanym powietrzem łączy się z hemoglobiną aż 210 razy szybciej niż tlen. Uniemożliwia on w ten sposób prawidłowe natlenienie krwi i rozprowadzenie tlenu po organizmie. Skutkuje to niedotlenieniem narządów i w konsekwencji śmiercią.

Poważne następstwa zatrucia czadem

Tlenek węgla nawet w niewielkich stężeniach może powodować nieodwracalne zmiany takie jak:

  • uszkodzenie mózgu,
  • uszkodzenie całego ośrodkowego układu nerwowego,
  • niewydolność wieńcowa,
  • zawał i trwałe uszkodzenie mięśnia sercowego.

Szybkość działania tlenku węgla zależy w dużej mierze od jego stężenia w pomieszczeniu. Jeśli jest ono niewielkie, wówczas gaz zabija w kilkanaście do 30 minut. Z kolei przy bardzo dużym stężeniu jest on śmiercionośny już po minucie.

Niestety, wielu osób, które uległy zatruciu czadem, nie udaje się uratować, ponieważ symptomy takiego zatrucia są niespecyficzne i często występują dopiero wtedy, gdy na udzielenie skutecznej pomocy jest już za późno.

Objawy zatrucia tlenkiem węgla:

  • Silne bóle i zawroty głowy;
  • Mdłości i wymioty;
  • Osłabienie i wiotkość kończyn;
  • Utrata świadomości.

Jak działa czujnik czadu i jakie urządzenie wybrać?

Jak się uchronić przed czadem? Przede wszystkim trzeba dbać o sprawność urządzeń grzewczych w domu, regularnie je serwisować, a także koniecznie zapewnić odpowiednią wentylację poprzez sprawnie działający i zawsze drożny system wentylacyjny.

Bardzo istotne jest również zamontowanie w mieszkaniu prostego czujnika, który wykrywa już nawet bardzo niewielkie stężenia tlenku węgla i natychmiast uruchamia alarm. Czujniki czadu są niedrogie i niezwykle łatwe w montażu - bez problemu zainstalujemy je samodzielnie. Jak podkreślają specjaliści z zakresu pożarnictwa oraz medycyny ratunkowej, ten prosty czujnik uratował już zdrowie i życie bardzo wielu osób. Dlatego, jeśli mamy w domu urządzenia, w których może powstać tlenek węgla, to zamontowanie czujnika czadu jest po prostu koniecznością.

Czujniki czadu mogą działać autonomicznie lub zostać zamontowane, jako część systemu alarmowego w naszym domu. Detektory czadu prowadzą stały monitoring stężenia tlenku węgla w pomieszczeniu, działając w zakresie jego stężeń od 30 do 999 ppm. Przekroczenie wartości progowej tego gazu w powietrzu sygnalizują one dźwiękiem.

Czujniki czadu wyposażone są także w sygnalizację słabego stanu baterii, dzięki czemu nie ma ryzyka wyłączenia się urządzenia lub jego nieprawidłowej pracy. Dodatkowe baterie powinniśmy zawsze mieć w domu, aby móc je wymienić od razu, gdy czujnik zasygnalizuje taką konieczność.

Za najlepsze uznaje się detektory wyposażone w dwa czujniki czadu - elektrochemiczny oraz temperaturowy.

Czujniki czadu najlepiej kupować w autoryzowanych punktach sprzedaży. Tylko wtedy mamy pewność, że urządzenie jest wysokiej jakości, ma wszelkie wymagane certyfikaty bezpieczeństwa i jakości i dobrze ochroni nas przed zatruciem tlenkiem węgla. Nigdy nie decydujmy się na zakup podejrzanych urządzeń na bazarkach czy stronach internetowych oferujących bardzo tanie produkty, które nie spełniają norm wyznaczonych dla tego typu urządzeń dopuszczonych do sprzedaży na terenie Unii Europejskiej.

Komentarze