Kosmonauci - czy znasz pierwszych pionierów lotów kosmicznych?

KosmosLoty w kosmos dzięki rozwojowi cywilizacyjnemu ludzkości stały się możliwe, a dziś są wręcz powszechne. Pierwszy lot na orbitę czy pierwsze lądowanie człowieka na Księżycu były niezwykłymi wydarzeniami dla całego świata. Kosmonauci, którzy przeszli do historii ludzkości jako pionierzy kosmosu, nie byli przypadkowi: wybierano ich spośród najodważniejszych i najlepszych w swojej dziedzinie, choć czasami także inne względy decydowały o tym, kto zasiądzie za sterami statku kosmicznego. Kim byli ci, którzy przecierali szlaki kosmosu?

Jurij Gagarin - pierwszy człowiek w kosmosie
Jurij Gagarin (1934-1968) urodził się i wychowywał w niewielkiej wsi radzieckiej Kłuszyno. Jego ojciec był stolarzem, matka zaś zajmowała się dojeniem krów w kołchozie (rolnicza spółdzielnia produkcyjna w ZSRR). Młody Jurij porzucił szkołę średnią i zdecydował się na naukę w szkole zawodowej, ponieważ pragnął posiadać jakiś fach, który pozwoliłby mu zarabiać pieniądze. Po ukończeniu szkoły zdobył zawód odlewnika-formierza. Gagarin uwielbiał sport, wkrótce zainteresował się skokami spadochronowymi i lataniem, które okazało się jego największą pasją życiową. Z najlepszymi wynikami kończył kolejno kurs, szkołę i studia z zakresu pilotażu. Gagarin wyróżniał się umiejętnościami i wytrwałością wśród innych pilotów, ale o wyborze na pierwszego radzieckiego kosmonautę zadecydowało jego... robotnicze pochodzenie. Misja kosmiczna Wostok 1 odbyła się 12 kwietnia 1961 roku: statek kosmiczny po starcie znalazł się na orbicie ziemskiej, dokonując niepełnego okrążenia w przeciągu niecałych dwóch godzin, po czym rozpoczął procedurę powrotu, a Gagarin zgodnie z planem katapultował się i na spadochronie bezpiecznie wylądował na powierzchni Ziemi. Po swoim historycznym wyczynie Gagarin pracował jako pilot wojskowy, zginął w katastrofie samolotu treningowego mając zaledwie 34 lata.

Walentina Tierieszkowa - pierwsza kobieta w kosmosie
Walentina Tierieszkowa (ur. 1937) swoją karierę także zawdzięcza robotniczemu pochodzeniu. Urodziła się w radzieckiej wsi Bolszowe Maslennikowo, jej ojciec traktorzysta zginął na froncie, matka najpierw pracowała w kołchozie, później w fabryce. Tierieszkowa także zatrudniła się w fabryce jako włókniarka, ucząc się jednocześnie w zaocznym technikum włókienniczym. Uprawiała amatorsko skoki spadochronowe. Po locie Gagarina napisała list, w którym wyraziła nadzieję, że ona również poleci kiedyś w kosmos - list trafił w odpowiednie ręce... Młoda pracownica fabryki o robotniczym pochodzeniu była - według władz radzieckich - idealną kandydatką do lotu w kosmos! Po intensywnym szkoleniu Tierieszkowa wzięła udział w misji kosmicznej na statku Wostok 6, stając się tym samym pierwszą kobietą w kosmosie. Ambitna Tierieszkowa postanowiła rozwinąć swoją karierę pilota: ukończyła studia w Wojskowym Instytucie Lotnictwa, uzyskując tytuł inżyniera, a następnie obroniła pracę doktorską z zakresu pilotażu. Odchodziła na emeryturę jako generał lotnictwa.

Neil Armstrong - pierwszy człowiek na księżycu
Neil Armstrong (1930-2012) przeszedł do historii jak pierwszy człowiek, który stanął na Księżycu. Dzieciństwo Neila było dość nietypowe: ze względu na pracę jego ojca cała rodzina często zmieniała miejsce zamieszkania - Neil do 13. roku życia przeprowadzał się aż szesnaście razy! Latanie było jego młodzieńczą pasją, którą postanowił rozwijać: w wieku 16 lat zdobył licencję pilota (w tym czasie nie posiadał jeszcze prawa jazdy), a podczas obowiązkowej służby wojskowej wykonywał obowiązki pilota w bazie Pensacolo. W czasie wojny z Koreą odbył 78 lotów bojowych jako jeden z najmłodszych pilotów w historii wojskowego lotnictwa. Po uzyskaniu dyplomu z inżynierii lotniczej został pilotem doświadczalnym zatrudnionym przez Komitet ds. aeronautyki. W roku 1969 mianowano go dowódcą misji kosmicznej Apollo 13. Gdy postawił stopę na powierzchni księżyca, wypowiedział historyczne słowa "To jest mały krok dla człowieka, ale wielki skok dla ludzkości". Armstrong i pozostali kosmonauci zebrali kilkadziesiąt kilogramów próbek kamieni, piasku i pyłu z Księżyca, które stały się obiektem szczegółowych badań naukowców na całym świecie. Wiele lat później pojawiły się teorie spiskowe głoszące, iż członkowie załogi Apollo 13 nigdy nie wylądowali na Księżycu, a relacja z tego zdarzenia była jedynie mistyfikacją, która miała na celu ukazanie Stanów Zjednoczonych jako potęgi w dziedzinach naukowych.

Mirosław Hermaszewski - pierwszy Polak w kosmosie
Mirosław Hermaszewski (ur. 1941) był najmłodszym z siedmiorga dzieci Romana i Kamili Hermaszewskich. Jako 2-letnie dziecko został przez matkę ocalony z rzezi wołyńskiej, jego ojciec zmarł postrzelony przez UPA. W tych tragicznych czasach matka Hermaszewskiego imała się różnych fizycznych zajęć, aby wykarmić dzieci, wynajmowała pomieszczenie po rzeźni, gdzie wraz z dziećmi spała na gołej podłodze. W roku 1945 Hermaszewscy zostali wysiedleni z Kresów Wschodnich na Dolny Śląsk. Mirosław uczył się w liceum, a w wieku 19 lat zapisał się do Aeroklubu Wrocławskiego, gdzie ćwiczył swoje umiejętności pilota, które następnie doskonalił w Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie. Hermaszewski, młody i ambitny pilot, został wyłoniony jako polski kandydat do udziału w Programie Interkosmos stworzonym przez ZSRR. Statek Sojuz 30 wystartował z Hermaszewskim na pokładzie 28 czerwca 1978, lot trwał 8 dni, w czasie których kosmonauci 126 razy okrążyli Ziemię. Pierwszy polski astronauta otrzymał wiele nagród i odznaczeń, a także awans wojskowy na podpułkownika. Hermaszewski aż do emerytury pracował jako pilot wojskowy, spędzając za sterami samolotów ponad dwa tysiące godzin. Jego syn, Mirosław Roman Hermaszewski, również wybrał karierę pilota wojskowego.

Dennis Tito - pierwszy turysta w kosmosie
Dennis Tito (ur. 1940) jest amerykańskim przedsiębiorcą i milionerem, który jako pierwszy w historii lotów kosmicznych człowiek sam opłacił swoją podróż na orbitę. Od najwcześniejszych lat interesował się zagadnieniami kosmonautyki: mając 22 lata otrzymał licencjat z astronautyki i aeronautyki na nowojorskim uniwersytecie, a dwa lata później ukończył studia z tytułem inżyniera. Tuż po studiach otrzymał zatrudnienie w NASA, a jako człowiek 32-letni założył własną firmę zajmującą się zarządzaniem inwestycjami, która przyniosła mu ogromny majątek. Tito nie był pilotem, ale postanowił wykorzystać zarobione przez siebie pieniądze do tego, aby zrealizować swoje życiowe marzenie, jakim był lot w kosmos. NASA odrzuciła jego propozycję, uznając, że aparatura statku kosmicznego jest zbyt skomplikowana i kosztowna, aby mógł używać jej ktoś niewykwalifikowany. Tito nie poddał się i z tą samą prośbą zwrócił się do Rosjan, oferując im kwotę 20 milionów dolarów - ci z kolei propozycję milionera przyjęli. W roku 2001 Dennis Tito jako pierwszy turysta kosmiczny udał się na Międzynarodową Stację Kosmiczną, a jego pobyt na orbicie trwał prawie osiem dni. Do chwili obecnej siedmiu bogatych ludzi (w tym jedna kobieta) stało się kosmicznymi turystami, wszyscy korzystali z usług rosyjskich statków kosmicznych.

Jakie plany snują współcześni specjaliści kosmonautyki? Z pewnością jest to lądowanie ludzi na Marsie - misja taka jest bardzo ryzykowna, niebezpieczna i wymaga ogromnych kosztów, jednak zgodnie z zapowiedziami największych ośrodków lotów kosmicznych będzie ona możliwa do zrealizowania. Dużą rolę odgrywa tu pierwszy w historii kosmonautyki prywatny ośrodek lotów kosmicznych, jakim jest firma SpaceX założona przez amerykańskiego przedsiębiorcę i milionera Elona Muska. Istnieją także plany co do turystycznych lotów na Księżyc: ceny "biletów" miałyby z czasem zmaleć (pierwsi turyści kosmiczni płacili kwoty rzędu 20-30 milionów dolarów), a dochód z tej działalności byłby przeznaczany na rozwój kosmonautyki. Pewne jest jedno: w dziedzinie astronautyki czeka nas jeszcze wiele niespodzianek!

Komentarze